నియమం అనేది అష్టాంగ యోగంలోని రెండవ అంగం. యమం సమాజంతో మన ప్రవర్తనకు సంబంధించినది అయితే, నియమం మన వ్యక్తిగత జీవన విధానం, ఆత్మ వికాసానికి సంబంధించినది.
నియమాలు మన జీవితాన్ని క్రమబద్ధంగా, పవిత్రంగా, ఆనందంగా మార్చే ఆధ్యాత్మిక నియమాలు.
నియమం యొక్క ఐదు సూత్రాలు
1. శౌచం (Śaucha) – పరిశుభ్రత
శరీరం, మనస్సు, పరిసరాలను పరిశుభ్రంగా ఉంచుకోవడమే శౌచం.
పాటించవలసినవి:
- ప్రతిరోజూ స్నానం చేయడం
- పరిశుభ్రమైన ఆహారం తీసుకోవడం
- చెడు ఆలోచనలను దూరం చేయడం
- ఇంటిని, కార్యాలయాన్ని శుభ్రంగా ఉంచడం
ఫలితం: శరీర ఆరోగ్యం, మానసిక స్వచ్ఛత పెరుగుతాయి.
2. సంతోషం (Santosha) – సంతృప్తి
ఉన్నదానితో తృప్తిగా ఉండటం, పరిస్థితులను ప్రశాంతంగా అంగీకరించడమే సంతోషం.
పాటించవలసినవి:
- ఇతరులతో పోల్చుకోకపోవడం
- కృతజ్ఞతా భావం కలిగి ఉండటం
- అత్యాశకు దూరంగా ఉండటం
ఫలితం: మనశ్శాంతి, ఆనందం, ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతాయి.
3. తపస్సు (Tapas) – క్రమశిక్షణ
శారీరక, మానసిక, ఆధ్యాత్మిక సాధనలో క్రమశిక్షణతో ఉండడమే తపస్సు.
పాటించవలసినవి:
- ప్రతిరోజూ యోగాభ్యాసం చేయడం
- సమయపాలన పాటించడం
- చెడు అలవాట్లను విడిచిపెట్టడం
- లక్ష్య సాధనకు కృషి చేయడం
ఫలితం: సంకల్పబలం, ఆత్మవిశ్వాసం, ఏకాగ్రత పెరుగుతాయి.
4. స్వాధ్యాయం (Svadhyaya) – ఆత్మపరిశీలన
తనను తాను తెలుసుకోవడం, శాస్త్ర గ్రంథాలను అధ్యయనం చేయడమే స్వాధ్యాయం.
పాటించవలసినవి:
- భగవద్గీత, ఉపనిషత్తులు వంటి గ్రంథాలను చదవడం
- ప్రతిరోజూ తన ప్రవర్తనను పరిశీలించడం
- తన బలాలు, బలహీనతలను తెలుసుకోవడం
ఫలితం: జ్ఞానం, వివేకం, ఆత్మజ్ఞానం పెరుగుతాయి.
5. ఈశ్వర ప్రణిధానం (Īśvara Praṇidhāna) – దైవ సమర్పణ
తన కర్మలను భగవంతునికి అర్పించి, దైవంపై విశ్వాసంతో జీవించడమే ఈశ్వర ప్రణిధానం.
పాటించవలసినవి:
- ప్రార్థన, ధ్యానం చేయడం
- అహంకారాన్ని తగ్గించడం
- ఫలితాలపై అధిక మమకారం లేకుండా కర్తవ్యాన్ని నిర్వర్తించడం
ఫలితం: మనశ్శాంతి, భక్తి, ఆధ్యాత్మిక పురోగతి లభిస్తాయి.
నియమాలను పాటించడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు
✅ శరీరం, మనస్సు పరిశుభ్రంగా ఉంటాయి
✅ ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుంది
✅ జీవితం క్రమబద్ధంగా మారుతుంది
✅ ఒత్తిడి, ఆందోళన తగ్గుతాయి
✅ ధ్యానంలో ఏకాగ్రత పెరుగుతుంది
✅ ఆధ్యాత్మిక వికాసం కలుగుతుంది
యమం – నియమం మధ్య తేడా
| యమం | నియమం |
|---|---|
| సమాజంతో ప్రవర్తించే విధానం | వ్యక్తిగత జీవన విధానం |
| బాహ్య నియంత్రణ | అంతర్గత వికాసం |
| అహింస, సత్యం మొదలైనవి | శౌచం, సంతోషం మొదలైనవి |
యోగ సందేశం
"యమం మనిషిని మంచి వ్యక్తిగా మారుస్తుంది; నియమం అతనిని గొప్ప వ్యక్తిగా తీర్చిదిద్దుతుంది."
అష్టాంగ యోగంలో యమం పునాది అయితే, నియమం ఆ పునాదిపై నిర్మించే ఆధ్యాత్మిక భవనం.