జనక మహారాజుకు వశిష్ఠ మహర్షి కార్తీక మాస విశిష్టత బోధ
కార్తీక మాస వ్రత మహిమ వల్ల బ్రహ్మరాక్షస జన్మ నుంచి కూడా విముక్తి పొందవచ్చని వశిష్ఠ మహర్షి జనక మహారాజుకు వివరిస్తున్నారు.
వశిష్ఠ మహర్షి చెబుతున్న పురాణ కథలను ఎంతో ఆసక్తిగా వింటున్న జనక మహారాజుకు మరిన్ని విషయాలు తెలుసుకోవాలనే కోరిక కలిగింది.
అప్పుడు జనకుడు వశిష్ఠ మహర్షితో ఇలా అన్నాడు.
"మహర్షీ! మీరు వివరిస్తున్న పురాణ ఇతిహాసాలు ఎంత విన్నా నాకు తనివి తీరడం లేదు. కార్తీక మాసం ఎంతో పవిత్రమైనదని, ఈ మాసంలో చేసే పూజలు, వ్రతాలు విశేషమైన పుణ్యఫలాలను అందిస్తాయని మీరు తెలియజేశారు. అయితే ఈ పవిత్రమైన మాసంలో ముఖ్యంగా ఏయే కార్యాలు చేయాలి? ఎవరిని ఉద్దేశించి పూజలు నిర్వహించాలి? ఏయే నియమాలు పాటించాలి? కార్తీక మాస విశిష్టతను మరింత వివరంగా తెలియజేయండి" అని కోరాడు.
అప్పుడు వశిష్ఠ మహర్షి జనకుడితో ఇలా చెప్పడం ప్రారంభించారు.
కార్తీక మాసంలో దీపారాధన ప్రాముఖ్యత
"జనక మహారాజా! కార్తీక మాసం అత్యంత పవిత్రమైనది. ఈ మాసంలో అనేక సత్కార్యాలను ఆచరించవచ్చు. అయితే వీటన్నింటిలో దీపారాధనకు అత్యంత విశిష్టమైన స్థానం ఉంది.
ముఖ్యంగా సూర్యాస్తమయం సమయంలో, సంధ్యా వేళ చీకటి పడుతున్నప్పుడు శివకేశవుల సన్నిధిలో లేదా ఆలయ ప్రాకారంలో దీపం వెలిగించాలి.
ఈ విధంగా భక్తిశ్రద్ధలతో దీపారాధన చేయడం వల్ల సమస్త పాపాలు తొలగిపోతాయని, చివరకు వైకుంఠ ప్రాప్తి కలుగుతుందని పురాణం తెలియజేస్తోంది.
కార్తీక మాసంలో శివుడు, విష్ణుమూర్తి సన్నిధిలో ఆవు నెయ్యితో దీపం వెలిగించడం శ్రేష్ఠమైనదిగా చెప్పబడింది. ఆవు నెయ్యి అందుబాటులో లేనప్పుడు కొబ్బరి నూనె, ఇప్ప నూనెతో కూడా దీపం వెలిగించవచ్చు. అవి కూడా లభించని పరిస్థితిలో ఆముదం నూనెతో దీపారాధన చేయవచ్చు.
ఏ నూనెతో దీపం వెలిగించినప్పటికీ భక్తితో, నియమనిష్ఠలతో చేసే దీపారాధన పుణ్యఫలాన్ని అందిస్తుంది. అష్టైశ్వర్యాలు కలిగి, శివసాన్నిధ్యం పొందుతారని పురాణం చెబుతోంది.
దీపారాధన గొప్పతనాన్ని తెలియజేయడానికి ఒక విశేషమైన కథ ఉంది. దానిని శ్రద్ధగా విను" అని వశిష్ఠ మహర్షి జనకుడికి శత్రుజిత్ కథను వివరించారు.
శత్రుజిత్ కథ
పుత్రసంతానం కోసం తపస్సు చేసిన పాంచాల రాజు
పూర్వకాలంలో పాంచాల దేశాన్ని ఒక రాజు పాలించేవాడు. అతనికి రాజ్యం, సంపద, అష్టైశ్వర్యాలు అన్నీ ఉన్నప్పటికీ సంతానం మాత్రం లేదు.
తన వంశం నిలవడానికి ఒక కుమారుడు కావాలని ఆ రాజు ఎన్నో యజ్ఞయాగాలు నిర్వహించాడు. అనేక పూజలు, దానధర్మాలు చేసినప్పటికీ అతనికి సంతానం కలగలేదు.
చివరకు నిరాశకు గురైన రాజు ఒక పవిత్రమైన ప్రదేశానికి వెళ్లి నిష్ఠతో తపస్సు చేయడం ప్రారంభించాడు.
కొంతకాలానికి ఒక మునిపుంగవుడు అక్కడికి వచ్చి రాజును చూసి,
"రాజా! నీవు ఇంతటి కఠోర తపస్సు ఎందుకు చేస్తున్నావు? నీ కోరిక ఏమిటి?" అని ప్రశ్నించాడు.
అందుకు రాజు వినయంగా ఇలా సమాధానమిచ్చాడు.
"మహర్షీ! నాకు రాజ్యం ఉంది, సంపద ఉంది, అన్ని ఐశ్వర్యాలు ఉన్నాయి. కానీ నా వంశాన్ని కొనసాగించడానికి పుత్రసంతానం లేదు. ఆ బాధతోనే ఇక్కడ తపస్సు చేస్తున్నాను. నాకు ఒక కుమారుడు కలగాలని కోరుకుంటున్నాను" అని తన మనసులోని బాధను తెలియజేశాడు.
ముని చెప్పిన కార్తీక దీపారాధన మహిమ
రాజు బాధను విన్న మునిపుంగవుడు ఇలా ఉపదేశించాడు.
"రాజా! కార్తీక మాసం ఎంతో పవిత్రమైనది. ఈ మాసంలో శివుడిని ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి శివాలయంలో దీపారాధన చేయించు. కార్తీక మాసమంతా నియమనిష్ఠలతో శివసన్నిధిలో దీపాలు వెలిగించి, భక్తిశ్రద్ధలతో వ్రతాన్ని ఆచరించు. దానధర్మాలు కూడా చేయు. అలా చేస్తే నీ కోరిక నెరవేరుతుంది" అని చెప్పి అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాడు.
రాజు ఆచరించిన కార్తీక మాస వ్రతం
ముని చెప్పిన మాటలపై విశ్వాసం ఉంచిన పాంచాల రాజు వెంటనే తన రాజ్యానికి తిరిగి వెళ్లాడు.
కార్తీక మాసం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి నెల రోజుల పాటు శివాలయంలో ప్రతిరోజూ దీపారాధన చేయించాడు.
భక్తిశ్రద్ధలతో శివుడిని పూజిస్తూ, నియమనిష్ఠలతో కార్తీక మాస వ్రతాన్ని ఆచరించాడు. బ్రాహ్మణులకు, పేదలకు దానధర్మాలు చేశాడు. పూజ అనంతరం స్వామివారి ప్రసాదాలను ప్రజలకు పంచిపెట్టాడు.
ఈ విధంగా కార్తీక మాసమంతా ఎలాంటి విరామం లేకుండా దీపారాధన, పూజలు, దానధర్మాలు నిర్వహించాడు.
ఆ వ్రతం చేసిన పుణ్యఫలంతో కొంతకాలానికి రాణి గర్భవతైంది. తొమ్మిది నెలలు నిండిన తరువాత ఒక శుభ ముహూర్తంలో అందమైన కుమారుడికి జన్మనిచ్చింది.
శత్రుజిత్ జననం
ఎన్నో సంవత్సరాలుగా ఎదురుచూస్తున్న పుత్రసంతానం కలగడంతో రాజు, రాణి ఎంతో సంతోషించారు.
రాజ్యమంతటా పుత్రోత్సవాలు నిర్వహించారు. బ్రాహ్మణులకు దానధర్మాలు చేశారు. ఆ బాలుడికి శత్రుజిత్ అని నామకరణం చేశారు.
రాజు తన కుమారుడిని ఎంతో ప్రేమగా, గారాబంగా పెంచాడు.
కార్తీక మాస దీపారాధన వల్ల తనకు పుత్రసంతానం కలిగిందని విశ్వసించిన రాజు, ఇకపై ప్రతి సంవత్సరం తన రాజ్యంలో ప్రజలందరూ కార్తీక మాస వ్రతాలు, దీపారాధనలు ఆచరించాలని ఆజ్ఞాపించాడు.
శత్రుజిత్ దుర్మార్గ ప్రవర్తన
శత్రుజిత్ దినదినాభివృద్ధి చెందుతూ పెరిగాడు. అతనికి సకల శాస్త్రాలు, విద్యలు నేర్పించారు. ధనుర్విద్య, కత్తిసాము వంటి యుద్ధ విద్యల్లో కూడా శిక్షణ ఇప్పించారు.
అయితే యవ్వనంలోకి అడుగుపెట్టిన తర్వాత అతని ప్రవర్తన పూర్తిగా మారిపోయింది.
చెడు స్నేహాలు, తల్లిదండ్రుల అతిగారాబం కారణంగా అతను దుర్మార్గుడిగా మారాడు. తనకు నచ్చిన స్త్రీలను వేధించడం, ఎదిరించిన వారిని శిక్షించడం ప్రారంభించాడు.
తన అధికారాన్ని ఉపయోగించుకొని ప్రజలను భయభ్రాంతులకు గురిచేసేవాడు. తన కోరికలకు అడ్డువచ్చిన వారిని కత్తితో చంపుతానని బెదిరించేవాడు.
కొడుకు చేస్తున్న తప్పులు తెలిసినా రాజు, రాణి అతనిపై ఉన్న మితిమీరిన ప్రేమ కారణంగా పట్టించుకోలేదు. అతని ప్రవర్తనను సరిదిద్దడానికి ప్రయత్నించలేదు.
దీంతో శత్రుజిత్ మరింత విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించసాగాడు.
బ్రాహ్మణ స్త్రీతో అక్రమ సంబంధం
ఒకరోజు శత్రుజిత్‌కు ఒక బ్రాహ్మణ యువతి కనిపించింది. ఆమె ఎంతో అందమైనది. మంచి కుటుంబానికి చెందిన వివాహిత స్త్రీ.
ఆమెను చూసిన వెంటనే శత్రుజిత్ ఆమెపై మోహం పెంచుకున్నాడు. తన కోరికను ఆమెకు తెలియజేశాడు.
ఆమె కూడా అతని అందానికి ఆకర్షితురాలై, తన భర్త పట్ల ఉన్న ధర్మాన్ని విస్మరించింది. ఇద్దరి మధ్య అక్రమ సంబంధం ఏర్పడింది.
కొంతకాలం పాటు వారిద్దరూ రహస్యంగా కలుసుకుంటూ తమ కోరికలను తీర్చుకునేవారు.
ప్రతిరోజూ అర్ధరాత్రి సమయంలో ఎవరికీ తెలియని ప్రదేశంలో కలుసుకునేవారు.
అయితే ఈ విషయం ఎంతోకాలం రహస్యంగా ఉండలేదు.
భర్తకు తెలిసిన రహస్యం
కొంతకాలానికి ఆ బ్రాహ్మణ స్త్రీ భర్తకు తన భార్య ప్రవర్తనపై అనుమానం కలిగింది.
విచారించగా తన భార్యకు రాజకుమారుడైన శత్రుజిత్‌తో అక్రమ సంబంధం ఉన్నట్లు తెలుసుకున్నాడు.
ఈ విషయం తెలిసి తీవ్ర ఆగ్రహానికి గురైన అతను భార్యను, రాజకుమారుడిని ఒకేసారి చంపాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
అందుకోసం ఒక ఖడ్గాన్ని సంపాదించి, వారిద్దరూ కలుసుకునే సమయం కోసం ఎదురుచూడసాగాడు.
కార్తీక పౌర్ణమి నాడు శివాలయంలో జరిగిన సంఘటన
ఇలా కొంతకాలం గడిచిన తర్వాత కార్తీక శుద్ధ పౌర్ణమి వచ్చింది.
ఆ రోజు శత్రుజిత్, బ్రాహ్మణ స్త్రీ ఇద్దరూ శివాలయంలో కలుసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు.
ఎవరికి వారు ఎవరికీ తెలియకుండా రహస్య మార్గంలో శివాలయానికి బయలుదేరారు.
వారి రాక గురించి ముందుగానే తెలుసుకున్న ఆ బ్రాహ్మణుడు ఖడ్గాన్ని తీసుకొని శివాలయానికి చేరుకున్నాడు. గర్భగుడిలో దాక్కొని వారి కోసం ఎదురుచూడసాగాడు.
కొంతసేపటికి రాజకుమారుడు, ఆ స్త్రీ శివాలయంలోకి వచ్చారు.
వారిద్దరూ కలుసుకున్న సమయంలో ఆలయంలో చీకటిగా ఉండటాన్ని గమనించిన శత్రుజిత్,
"ఇక్కడ చీకటిగా ఉంది. ఒక దీపం వెలిగిస్తే బాగుంటుంది కదా!" అని అన్నాడు.
అప్పుడు ఆ స్త్రీ తన పైట కొంగును కొంత చించి, అక్కడ ఉన్న ఆముదపు ప్రమిదలో ముంచి దీపాన్ని వెలిగించింది.
ఆమెకు తాను వెలిగించిన దీపం వల్ల ఎంతటి పుణ్యఫలం కలుగుతుందో తెలియదు. ఎలాంటి భక్తి సంకల్పం లేకుండానే శివుని సన్నిధిలో దీపం వెలిగించింది.
తర్వాత వారిద్దరూ తమ కోరికలను తీర్చుకోవడానికి సిద్ధమవుతున్న సమయంలో గర్భగుడిలో దాక్కున్న ఆమె భర్త బయటకు వచ్చాడు.
తీవ్ర ఆగ్రహంతో తన చేతిలోని ఖడ్గంతో భార్యను, రాజకుమారుడిని ఒకే వేటుతో చంపేశాడు. అనంతరం తాను కూడా ఆత్మహత్య చేసుకొని మరణించాడు.
శివదూతలు – యమదూతల మధ్య సంభాషణ
ఆ రోజు కార్తీక శుద్ధ పౌర్ణమి. పైగా సోమవారం.
ముగ్గురూ ఒకే సమయంలో శివాలయంలో మరణించడంతో అక్కడికి శివదూతలు, యమదూతలు వచ్చారు.
శివదూతలు రాజకుమారుడు శత్రుజిత్, ఆ బ్రాహ్మణ స్త్రీని తీసుకెళ్లడానికి పుష్పక విమానంతో వచ్చారు. యమదూతలు ఆ బ్రాహ్మణుడిని తీసుకెళ్లడానికి వచ్చారు.
ఇది చూసిన బ్రాహ్మణుడు ఆశ్చర్యపోయి యమదూతలను ఇలా ప్రశ్నించాడు.
"ఓ యమదూతలారా! నేను నా భార్య చేసిన తప్పును చూసి ఆగ్రహంతో వారిద్దరినీ చంపాను. కానీ ఆ ఇద్దరూ కామంతో అంధులై ధర్మాన్ని మరిచిపోయి పశువుల్లా ప్రవర్తించారు. అలాంటి పాపులను తీసుకెళ్లడానికి శివదూతలు పుష్పక విమానంతో రావడం ఏమిటి? ఇది నాకు ఎంతో ఆశ్చర్యంగా ఉంది" అని అడిగాడు.
యమదూతలు వెల్లడించిన దీపారాధన మహిమ
అప్పుడు యమదూతలు ఆ బ్రాహ్మణుడికి ఇలా సమాధానమిచ్చారు.
"ఓ బ్రాహ్మణుడా! నీవు చెప్పింది నిజమే. ఆ ఇద్దరూ తమ జీవితంలో అనేక తప్పులు చేశారు. అయినప్పటికీ ఈ రోజు కార్తీక శుద్ధ పౌర్ణమి, పైగా సోమవారం.
ఈ పవిత్రమైన రోజున శివాలయంలో, శివుని సన్నిధిలో వారు దీపం వెలిగించారు.
ఆ స్త్రీ తన పైట కొంగును చించి ఆముదపు ప్రమిదలో ముంచి దీపాన్ని వెలిగించింది. ఆ దీపారాధన పుణ్యఫలంతో అప్పటివరకు వారు చేసిన పాపాలన్నీ నశించిపోయాయి.
కార్తీక పౌర్ణమి సోమవారం నాడు శివసన్నిధిలో వెలిగించిన దీపానికి ఉన్న మహిమ అలాంటిది. అందుకే వారిని కైలాసానికి తీసుకెళ్లడానికి శివదూతలు వచ్చారు" అని వివరించారు.
శత్రుజిత్ పుణ్యఫలాన్ని దానం చేయడం
యమదూతలు చెప్పిన మాటలను విన్న శత్రుజిత్ ఆశ్చర్యపోయాడు.
తనకు, తనతో పాటు మరణించిన స్త్రీకి మాత్రమే కాకుండా, అక్కడే మరణించిన బ్రాహ్మణుడికి కూడా ఏదో ఒక విధంగా పుణ్యఫలం లభించాలనే ఉద్దేశంతో మాట్లాడాడు.
"మేము ముగ్గురం ఒకే సమయంలో, ఒకే ప్రదేశంలో మరణించాము. కాబట్టి మాకు లభించిన పుణ్యఫలంలో అతనికి కూడా భాగం కలగాలి. మా దీపారాధన పుణ్యఫలంలో కొంత భాగాన్ని ఈ బ్రాహ్మణుడికి దానం చేస్తున్నాను" అని చెప్పాడు.
వెంటనే ఆ పుణ్యఫలాన్ని స్వీకరించిన బ్రాహ్మణుడికి కూడా కైలాస ప్రాప్తి కలిగింది.
ఆ విధంగా శత్రుజిత్, ఆ బ్రాహ్మణ స్త్రీ, ఆమె భర్త ముగ్గురూ శివసాన్నిధ్యాన్ని పొందారు.
వశిష్ఠ మహర్షి జనకుడికి చెప్పిన దీపారాధన ఫలితం
ఈ కథను వివరించిన వశిష్ఠ మహర్షి జనక మహారాజుతో ఇలా అన్నారు.
"ఓ రాజా! చూశావా కార్తీక మాసంలో శివాలయంలో దీపారాధన చేయడం వల్ల కలిగే మహిమను!
ఎన్నో తప్పులు చేసినవారికి సైతం కార్తీక పౌర్ణమి సోమవారం నాడు శివుని సన్నిధిలో దీపం వెలిగించడం వల్ల గొప్ప పుణ్యఫలం లభించింది. వారికి కైలాస ప్రాప్తి కూడా కలిగింది.
కాబట్టి కార్తీక మాసంలో భక్తులు శివాలయాల్లో, విష్ణు ఆలయాల్లో దీపాలు వెలిగించాలి. ఆలయ ప్రాంగణాల్లో, నక్షత్ర దీపాల మాలల్లో దీపాలు వెలిగించి భగవంతుడిని ఆరాధించినవారు జన్మరాహిత్యాన్ని పొందుతారు" అని వశిష్ఠ మహర్షి వివరించారు.
నాలుగో అధ్యాయం అందించే సందేశం
కార్తీక మాసంలో దీపారాధనకు ఎంతటి విశిష్టత ఉందో శత్రుజిత్ కథ ద్వారా వశిష్ఠ మహర్షి తెలియజేశారు.
ఈ అధ్యాయం ద్వారా మనకు తెలిసే ముఖ్యమైన విషయాలు:
- కార్తీక మాసంలో ప్రతిరోజూ సాయంత్రం దీపారాధన చేయడం ఎంతో శ్రేష్ఠమైనది.
- శివకేశవుల సన్నిధిలో దీపం వెలిగించడం విశేష పుణ్యప్రదమైన కార్యం.
- ఆవు నెయ్యితో దీపం వెలిగించడం ఉత్తమమైనదిగా పురాణం పేర్కొంటుంది.
- నెయ్యి అందుబాటులో లేకపోతే ఇతర అనుకూలమైన నూనెలతో కూడా దీపారాధన చేయవచ్చు.
- కార్తీక పౌర్ణమి రోజున శివాలయంలో దీపం వెలిగించడం విశేష ఫలితాన్ని ఇస్తుందని ఈ కథ తెలియజేస్తుంది.
- భగవంతుని సన్నిధిలో దీపం వెలిగించడం ద్వారా అజ్ఞానమనే చీకటిని తొలగించుకొని జ్ఞానమనే వెలుగును పొందాలని ఈ కథలోని ఆధ్యాత్మిక భావం సూచిస్తుంది.
- మనకు లభించిన పుణ్యాన్ని ఇతరుల శ్రేయస్సు కోసం ఉపయోగించాలనే దానధర్మ భావనను కూడా ఈ కథ గుర్తుచేస్తుంది.
దీపం వెలిగించడం అనేది కేవలం ఒక ఆచారం మాత్రమే కాదు. అది భక్తికి, పవిత్రతకు, జ్ఞానానికి ప్రతీక.
కార్తీక మాసంలో ప్రతిరోజూ భక్తిశ్రద్ధలతో దీపారాధన చేసి శివకేశవుల అనుగ్రహాన్ని పొందుదాం.
ఇట్లు స్కాంద పురాణాంతర్గత వశిష్ఠ ప్రోక్త కార్తీక మహాత్మ్యంలో నాలుగో అధ్యాయం – నాలుగో రోజు పారాయణం సమాప్తం.
🪔 ఓం నమః శివాయ | ఓం నమో నారాయణాయ
- సేకరణ: తెలుగుపథం
